Zweden gaat vanaf het seizoen 2027/2028 alleen nog een eiwitgebaseerd coronavaccin inzetten voor de landelijke vaccinatiecampagne. Als eerste land ter wereld neemt het afscheid van de problematische mRNA-vaccins van Pfizer en Moderna (link).
Verschil in technologie
Nuvaxovid is een klassiek eiwitvaccin. Het bevat een kant-en-klaar stukje van het virus (het spike-eiwit), geproduceerd met recombinante technologie (een moleculaire methode waarbij DNA van verschillende organismen in het laboratorium wordt gecombineerd en in een gastheercel (zoals een bacterie of gist) wordt geplaatst om het te laten vermenigvuldigen of eiwitten te produceren) en voorzien van een adjuvans (een hulpstof die de afweerreactie van het lichaam op het antigeen stimuleert en versterkt, zodat het vaccin beter werkt). Het lichaam krijgt dit eiwit direct aangeboden om een immuunreactie op te bouwen. Dat verschilt van de mRNA-vaccins (zoals Comirnaty van Pfizer/BioNTech), waarbij de lichaamscellen zelf het spike-eiwit moeten aanmaken nadat ze de mRNA-instructie hebben ontvangen. Dit proces heeft het risico op auto-immuunreacties, vooral omdat deze producten niet in de injectieplaats blijven maar zich door het hele lichaam kunnen verspreiden. Ook hoeveel en hoelang het spike-eiwit wordt gemaakt is bij de mRNA-techniek niet gedefinieerd. Het lipide omhulsel van de mRNA-vaccins is daarnaaast erg reactief. Al met al leidt dit tot onevenredig veel bijwerkingen, sommige zeer ernstig en de dood tot gevolg hebbend (1-3).
Zweden koos in de coronajaren een eigen weg door geen lockdowns en geen schoolsluitingen af te dwingen. Hoewel daar destijds veel kritiek op was, was er later waardering voor de Zweedse aanpak (De Morgen, 25 december 2023).
Met de keuze afscheid te nemen van corona-mRNA-vaccins lijkt Zweden nu ook weer een voortrekkersrol te gaan vervullen. Het Artsen Collectief pleit al geruime tijd, samen met Europese partners, voor stopzetting van mRNA-vaccinaties.
Bronnen: persbericht Sanofi (21 april 2026), bericht LäkemedelsVärlden en bericht Läkemedelsmarknaden over de aanbesteding.
Referenties
- Cappelletti-Montano B, Demuru G, Laconi E and Musio M (2023) A comparative analysis on serious adverse events reported for COVID-19 vaccines in adolescents and young adults. Front. Public Health 11:1145645. doi: 10.3389/fpubh.2023.1145645
- Szebeni, J. Expanded Spectrum and Increased Incidence of Adverse Events Linked to COVID-19 Genetic Vaccines: New Concepts on Prophylactic Immuno-Gene Therapy, Iatrogenic Orphan Disease, and Platform-Inherent Challenges. Pharmaceutics 2025, 17, 450.
- Fraiman J, Erviti J, Jones M, Greenland S, Whelan P, Kaplan RM, Doshi P. Serious adverse events of special interest following mRNA COVID-19 vaccination in randomized trials in adults. Vaccine. 2022 Sep 22;40(40):5798-5805. doi: 10.1016/j.vaccine.2022.08.036. Epub 2022 Aug 31. PMID: 36055877; PMCID: PMC9428332.