Column van oud-huisarts en bestuurslid Michael Smulders
Een wensdroom geeft een diep, soms onbewust verlangen weer, maar is een niet realistisch toekomstbeeld waar iemand aan vast zou moeten houden.
Donderdag 20 november 2025 deelde zangeres Emma Heesters op de televisie haar pijn maar ook haar succesvolle strijd tegen baarmoederhalskanker. Daar bleef het niet bij, want ook haar behandelend arts kreeg van Eva Jinek spreektijd. Zo werd de uitzending aangegrepen om de ultieme wensdroom voor het voetlicht te brengen: door vaccineren is kanker de wereld uit te helpen.
De taskforce ‘HPV kanker vrij’ schat dat door de campagne de incidentie van baarmoederhalskanker van 6 naar 3 per 100.000 kan worden teruggebracht. Het effect van de vaccinatiecampagne is dus veel minder absoluut dan wat de bevolking door de pers wordt voorgeschoteld.
Epidemiologisch onderzoek laat zien dat zowel het vóórkomen als het voorkómen van baarmoederhalskanker sterk gerelateerd is aan toegankelijkheid van zorg en de gezondheidstoestand van de bevolking: ook zonder vaccinatie lijken door gerichte gezondheidsmaatregelen en screening deze cijfers bereikt te kunnen worden.
Vaccineren wordt gezien als een positieve keuze, om als individu iets te doen aan een (groot) probleem. Mensen die niet vaccineren worden weggezet als ‘antivax’.
Hoog tijd om eens te benadrukken wat voor positieve keuzes zij maken.
Luister mee met de volgende gefingeerde discussie tussen twee ouders.
Beide kiezen vóór iets.
Ouder 1: Ja, ik kies vóór vaccinatie
“Want uit de laatste onderzoeken blijkt vaccinatie grotendeels te beschermen tegen baarmoederhalskanker voor de 3% van de vrouwen die het virus niet zelf kan opruimen. Naar verwachting zal dat het aantal vrouwen dat baarmoederhalskanker krijgt terugbrengen van 6 per 100.000 naar 3 per 100.000 vrouwen, en het aantal jaarlijkse sterfgevallen van 200 naar 100.
Ik kies voor vaccinatie van mijn kind in de wetenschap dat dit in 97% van de gevallen voor niets is. De overheid overtuigt mij bovendien dat de HPV vaccinaties veilig zijn, ik denk dat de gezondheidswinst van de vaccinatiecampagne groter is dan de schade door mogelijke, maar zeer sporadische (ernstige) voorkomende bijwerkingen.
Als ik voor vaccinatie kies ga ik mijn kind op het hart drukken om alsnog alle controles te doen om baarmoederhalskanker vroeg op te sporen, omdat de vaccinatie niet voor alle gevaarlijke vormen van HPV werkt.
Hoewel de kans voor HPV-kanker bij mijn zoontje veel lager is, vind ik dat ook hij een bijdrage moet leveren aan de algemene gezondheid”.
Ouder 2: Ja, ik kies vóór de gezondheid van mijn lichaam en dat van mijn kinderen
“Natuurlijk weet ik niet of mijn kind bij die 3% hoort, die het virus niet zelf opruimt. Maar door niet te vaccineren voorkom ik onnodige schade als mijn kind hoort bij de 97% die het probleem wél zelf de baas kan.
Gezond seksueel gedrag (uitleg over condooms), niet roken, een gezonde voeding met waar nodig supplementen, meedoen aan preventieprogramma’s van zelftesten en uitstrijkjes, dat zijn geen keuzes tégen een vaccin maar een alternatief voor vaccinatie, een bewuste keuze vóór een gezonde aanpak.
Vaccinatie is een benadering met een beperkte focus op HPV als oorzaak van een enkele soort kanker. De keuze voor gezond gedrag werkt niet alleen positief op álle vormen van baarmoederhalskanker, maar op veel meer gezondheidsproblemen.
De doelstellingen van de HPV-campagne – minder ziekte en minder sterfte- zijn ook zo te bereiken. Het geld dat daarmee wordt uitgespaard, kunnen we beter inzetten voor algemene gezondheidsbevordering en verbeteren van de screeningcampagnes”.
Onze overheid heeft gekozen, voor het promoten van een product van de farmaceutische industrie. Iedere burger, die bewust een andere keuze maakt, is dáárom geen antivaxxer.
Kiezen voor de kracht van vaccinatie?
Het idee achter HPV-vaccinaties is beïnvloeding door een medisch technische ingreep van het immuunsysteem, zodat er geen langdurige infectie van HPV in de baarmoedermond kan optreden. Je leunt daarmee op een product van de farmaceutische industrie.
Kiezen voor de kracht van je eigen lichaam?
Het idee achter de keuze voor het eigen lichaam is, dat het afweersysteem de infectie van een HPV-virus zelf opruimt. Een bewuste keuze om zelf verantwoordelijkheid te nemen voor ziekte en gezondheid.
Of je nu tegen of voor een vaccinatie kiest, je kiest altijd ergens vóór.
Dát zou het onderwerp van gesprek moeten zijn.
Mijn droom.
Belangrijke achtergrondgegevens:
Infectie met het humaan papillomavirus (HPV) komt veel voor, 80% van de mensen krijgt er ooit in zijn leven mee te maken. Vrouwen kunnen door besmetting met HPV baarmoederhalskanker krijgen. Bij de HPV-vaccinatiecampagne wordt gevaccineerd tegen de belangrijkste types die baarmoederhalskanker veroorzaken.
Baarmoederhalskanker overkomt ongeveer 6 van de 100.000 Nederlandse vrouwen per jaar. Vergelijk borstkanker: jaarlijks 260 per 100.000 vrouwen.
97% van de vrouwen kunnen zonder vaccinatie met hun afweersysteem het HPV-virus opruimen.
Helaas overlijden er ongeveer 200 Nederlandse vrouwen per jaar aan baarmoederhalskanker. Voor de helft van de sterfgevallen geldt dat deze vrouwen niet deelnamen aan de diverse screening programma’s.
Helpt 1 vaccin tegen 6 soorten kanker”, zoals nog steeds ten onrechte naar buiten wordt gebracht? Jongens krijgen geen baarmoederhalskanker, vulva- of vaginakanker. Wel is er een kans op anuskanker (zeldzaam). Het RIVM heeft, totdat de reclamecodecommissie dat verbood, ten onrechte de boodschap verspreid dat het vaccin tegen keel- en peniskanker werkt. Hiervoor ontbreekt immers wetenschappelijk bewijs en de vaccins hebben hiervoor geen registratie.
Vaccinatie is effectiever als die op jonge leeftijd, vóór het eerste sexuele contact plaatsvindt. Oproepen van jongens gaat volgens het aloude argument van de groepsimmuniteit: hoe meer mensen gevaccineerd, hoe minder kans op verspreiding. Jongens doen het dus ‘voor een ander’.